| about this site | who we are | site map | reading tips | teaching tips | student tips | build vocab | | teaching vocab | hot links | visit Thai school | Bangkok Post | Post books | student weekly | home

Tuesday, July 15, 2003 "Translate It" is designed for the many people who are required to translate English into Thai. It will also be useful for those who like some Thai-language support for their English lessons. These lessons are also very popular with expatriates who are learning Thai at an advanced level. FOR THAI-WINDOWS 95 USERS, *THIS PAGE IS BEST VIEWED IN CordiaUPC (14 pt) OR OTHER UPC THAI-COMPATIBALE FONTS SUCH AS LILY, DILLENIA, EUCROSOCIA, FREESIA OR IRIS* FOR INTERNATIONAL USERS, THAI FONTS CAN BE OBTAINED FROM THE FOLLOWING URL: http://thaigate.nacsis.ac.jp/files/thaifonts.html ..............................................................

สวัสดีค่ะ ชาวพุทธคุ้นเคยกับการทำบุญไหว้พระดีอยู่แล้ว วันนี้หันมาสร้างความคุ้นเคยภาษาแปลเกี่ยวกับ การทำบุญไหว้พระกันนะคะ ความจริงข้อความที่นำมาแปลครั้งนี้เป็นส่วนประกอบของภาพถ่าย ของคุณสมคิด ชัยจิตวณิช (ถ้าเขียนชื่อผิดขออภัยด้วย) ที่เก็บรายละเอียดได้ดีมาก เพราะเป็นผล ของการผสมกลมกลืนของแสง ระยะ และความนิ่ง ผลงานของคุณสมคิดหลายชิ้นดิฉันตัดเก็บรักษา ไว้ด้วยความชื่นชมยิ่ง ทั้งยังชื่นชมการเขียนบรรยายประกอบภาพด้วยภาษาที่กะทัดรัดชัดเจน สมควรเป็นตัวอย่างการเขียนที่ดี และนำมาเป็นบทเรียนแปลที่ดีได้ด้วยค่ะ ผู้แปลจะได้เก็บรวบรวม ถ้อยคำสำนวนเกี่ยวกับการทำบุญไหว้พระไว้ด้วย เชิญติดตามบทเรียนได้เลยคะ Through the lens Somkid Chaijitvanit Making merit People pray to the Buddha for all kinds of reasons The nun's lips moved in a murmur. Then she closed her tired eyes with her palms pressed together holding a puang malai (flower garland), she had brought as offering. The nun was among the visitors who came to wai phra, pay respect to a Buddha image, in a temple located in the suburbs of Bangkok. Visitors came in and out to pay homage to the image, which represents Lord Buddha. But some came to implore the revered Buddha image to realise their wishes. I once asked a monk, "Is Buddhism only meant to fulfill one's wishes?" Some people make little merit yet they still have many requests granted. The monk replied: "Begging for a blessing is just superficial, not the essence of Buddhism. Don't judge things from the surface." His answer did not clear away all my doubts, but it provided me some hints. No matter what motives people have as they pray in front of the Buddha, the image represents purity and helps to provide spiritual guidance for the prayers. That's understandable. It's much better than seeing people wai or kowtow to unscrupulous figures, only to further their wealth and power. Some do this without shame, even though they know they are not sincere. ผ่านตากล้อง สมคิด ชัยจิตวาณิช การทำบุญ เราสวดมนต์ไหว้พระด้วยเหตุผลนานา ริมฝีปากของแม่ชีขมุบขมิบ พึมพำ แล้วก็หลับตาที่อ่อนล้าลง พลางพนมมือที่ห้อยพวงมาลัย ซึ่งนำมาถวายพระ นอกจากแม่ชีนี้แล้วยังมีผู้คน อีกมากมายมาไหว้พระสักการะ พระพุทธรูปในวัดชานเมือง กรุงเทพฯ ผู้คนเดินเข้าๆ ออกๆ เพื่อบูชาพระพุทธรูป ซึ่งเป็น สัญลักษณ์ของพระพุทธเจ้า แต่ หลายคนมาเพื่อวิงวอนขอพรต่างๆ ให้สมปรารถนาจากพระพุทธรูป อันเป็นที่เคารพ ฉันเคยถามพระรูปหนึ่งว่า "ศาสนาพุทธมีความหมาย เพียงประสาทพรให้แก่คน ที่มาขอเท่านั้นหรือ" บางคน ทำบุญเพียงเล็กน้อย แต่ก็ ได้พรตั้งหลายอย่าง พระรูปนั้นตอบว่า "การขอพร เป็นสิ่งผิวเผิน ไม่ใช่แก่นแท้ ของพุทธศาสนา อย่าตัดสิน อะไรเพียงผิวนอก" คำตอบของท่านยังไม่ทำให้ ความสงสัยต่างๆ ของฉัน หมดสิ้นไป แต่ก็ให้ข้อคิด บางอย่างแก่ฉันได้ ไม่ว่าใครจะมีวัตถุประสงค์ อย่างไรในการไหว้พระสวด มนต์ตรงหน้าพระพุทธเจ้า พระพุทธรูปก็แสดงถึงความ บริสุทธิ์ และความเมตตา ช่วยนำทางจิตวิญญาณให้ แก่ผู้ที่มาไหว้ เรื่องนี้เป็นที่ เข้าใจได้ เรื่องนี้ก็ยังนับว่าดีกว่าที่ได้ เห็นคนที่มาไหว้หรือน้อม คำนับต่อบุคคลที่ไร้คุณธรรม เพียงเพื่อต้องการเพิ่มพูน ทรัพย์ศฤงคารและอำนาจ บาทใหญ่ของตนเอง บางคน ทำเฉกเช่นนั้นแบบไร้ยางอาย ทั้งๆที่รู้ดีว่าตนเองหามีความ จริงใจไม่ คำอธิบาย ก่อนอื่นขอทบทวนขั้นตอนการแปลหน่อยนะคะ ขั้นแรกคือการอ่านข้อความที่จะแปลให้ตลอด เพื่อทำความ เข้าใจและเก็บใจความสำคัญของเรื่องให้ได้ ขั้นสองถ้าพบคำหรือข้อความที่ไม่เข้าใจก็จะต้องค้นหาความ หมายจากแหล่งค้นคว้าจนกว่าจะเข้าใจกระจ่างชัด ขั้นสาม ลงมือเขียนบทแปลโดยซื่อสัตย์ต่อต้นฉบับ ไม่ตัด ต่อเติมเนื้อหาให้ผิดไปจากต้นฉบับ เขียนด้วยภาษาไทยที่เป็นธรรมชาติตามที่คนไทยทั่วไปใช้กันไม่เขียน ภาษาไทยตามโครงสร้างภาษาอังกฤษ ขั้นนี้เรียกสั้นๆ ว่าผละออกจากภาษาต้นฉบับ ขั้นสี่อ่านทบทวน แก้ไข ขัดเกลา เสริมสวยให้ภาษาแปล แต่ทั้งนี้ต้องอยู่ในกรอบความหมายของต้นฉบับ หัวบท เป็นข้อความสั้นๆ เพียงสองสามคำ แต่ก็แปลเร็วๆ ทันทีตามตัวอักษรไม่ได้ ทั้งนี้เพราะคำว่า lens n. มี ความหมายหลายอย่าง เช่น แว่น แว่นขยาย กระจกในกล้องถ่ายรูป หรือกล้องส่องอื่นๆ บางทีก็ทับศัพท์ว่า เลนส์ ในที่นี้เป็นกระจกในกล้องถ่ายรูปเพราะมีสิ่งที่ผ่านกล้องถ่ายรูปปรากฎอยู่เหนือข้อความหัวบท ภาษาปกติคำที่เราเรียกคนถ่ายรูปและการถ่ายรูปก็คือ ตากล้อง เป็นคำเปรียบเทียบที่เข้าทีมาก เปรียบ เทียบ lens ว่าเป็นดวงตาที่มองไปยังภาพข้างหน้า making merit n. การทำบุญ merit n. ความดีเลิศ คุณความดี บุญ กุศล ถ้า merit เป็นกริยาหมายความ เหมาะสม สมควรได้รับ pray v. สวดมนต์ อ้อนวอน ร้องขอ ย่อหน้าที่ 1-2 ใจความสำคัญของสองย่อหน้านี้กล่าวถึงแม่ชีกำลังไหว้พระในวัดแห่งหนึ่งซึ่งมีผู้คนมากมายมาไหว้พระ เช่นกัน ด้วยจุดมุ่งหมายต่างกัน การแปลสองย่อหน้านี้ มีถ้อยคำเฉพาะพิเศษบ้าง เช่น palms pressed together n. ฝ่ามือประกบกัน คำเฉพาะคือพนมมือ offering n.ของถวาย the nun n. แม่ชี pay respect to v. ตรงกับภาษาไทยหลายคำ เช่น กราบไหว้บูชา, แสดงความเคารพ, เคารพสักการะ เช่น เดียวกับ pay hommage to v. implore...to realise their wishes กริยาวลี วิงวอนขอพรให้สม ปรารถนา revered adj. ซึ่งเป็นที่เคารพนับถือ, ซึ่งเป็นที่สักการะบูชา, ซึ่งน่ายำเกรง Lord Buddha n. พระพุทธเจ้า Buddha image n. พระพุทธรูป ย่อหน้าที่ 3-5 ใจความสำคัญของสามย่อหน้านี้กล่าวถึงข้อสงสัยของผู้เขียน และคำตอบของพระรูปหนึ่ง Buddhism n. พุทธศาสนา superficial adj. ผิวเผิน ไม่ลึกซึ้ง essence n. แก่นแกน ความสำคัญ surface n. ผิวพื้น ภายนอก ไม่ลึกซึ้ง provided...some hints กริยาวลี ให้ข้อคิด ให้คำแนะนำ hint n.หมายถึงการพูด เป็นนัย การแนะนำ การเตือน ถ้าเป็นคำกริยาหมายถึง บอกใบ้ พูดเป็นนัย แย้ม พูดเปรย ย่อหน้าที่ 6 ใจความสำคัญของย่อหน้านี้กล่าวถึงความคิดเห็นของผู้เขียนที่มีต่อการทำบุญไหว้พระสวดมนต์ของบุคคล ต่างๆ ต่อพระพุทธรูปซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์ และความเมตตาของพระพุทธเจ้า เป็นย่อหน้าที่มี ความสำคัญที่สุดของข้อเขียนนี้ ดิฉันแปลกลุ่มคำ provide spiritual guidance ว่า นำทางจิตวิญญาณ เพื่อให้สอดคล้องกับบรรยากาศเฉพาะพิเศษของข้อความนี้ understandable adj. เป็นที่เข้าใจได้ พอ เข้าใจได้ พอทำให้หายสงสัยได้ ย่อหน้าที่ 7 ใจความของย่อหน้านี้เป็นทั้งความคิดเห็นและข้อสรุปของความคิดเห็นที่ผู้เขียนฝากผู้อ่านไว้คิดคำนึงต่อไป ซึ่งเป็นลักษณะที่ดีของการเขียนบทสรุป ในย่อหน้านี้ดิฉันได้รับความรู้ใหม่เอี่ยมอย่างหนึ่งซึ่งขอแสดงความ ขอบคุณผู้เขียนไว้ ณ ที่นี้ คือคำ kowtow v.ซึ่งดิฉันไม่เคยเห็นมาก่อนเลย ทำให้ต้องค้นคว้าสืบเสาะจาก พจนานุกรมหลายเล่ม ในที่สุดได้พบคำอธิบายจากพจนานุกรม The American Heritage diction- ary ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 4 สรุปคำอธิบายได้ว่า คำนี้มาจากภาษาจีนกลางแปลว่า โขก ความหมายที่ใช้คือ การคุกเข่าแล้วก้มศีรษะลงต่ำเอาหน้าผากโขกหรือแตะพื้นเพื่อแสดงความเคารพสูงสุด ซึ่งเป็นวิธีการ แสดงออกของคนจีนต่อสิ่งที่เคารพบูชา ดิฉันตกลงใจใช้คำว่าน้อมคำนับตามที่คนจีนในประเทศไทยนิยม ใช้กันค่ะ ส่วน unscrupulous adj. ไร้ธรรมะ น่าละอาย ไม่มีหลักการ figures n. คนเด่น (ในสังคม) wealth n. ความมั่งคั่งร่ำรวย โภคทรัพย์ ทรัพย์ศฤงคาร เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทหรือบรรยากาศของเรื่อง ดิฉันได้ใช้คำขยายว่าอำนาจบาทใหญ่เพื่อเก็บความหมายแฝงของอำนาจในที่นี้ ซึ่งไม่ใช่อำนาจในทางดี ข้อความที่นำมาเป็นบทเรียนแปลนี้เชิญชวนให้เราท่านทั้งหลายตรวจสอบตนเองว่าพฤติกรรมการสวดมนต์ ไหว้พระ การทำบุญทำกุศลของเรานั้นมีจุดประสงค์อะไรบ้าง น่าจะรักษาไว้เหมือนเดิม หรือน่าจะปรับปรุง เปลี่ยนแปลงอย่างไรจึงจะเหมาะสมกับการเป็นพุทธศาสนิกชน ก็ "การแปลคือการพัฒนาความคิดสติปัญญา และโลกทัศน์" ไม่ใช่หรือคะ สวัสดีค่ะ สิทธา พินิจภูวดล   This lesson is based on a short excerpt of an article from the Bangkok Post. The translation and commentary were prepared by Professor Dr Sidtha Pinitpouvadol, Doctorat (Lettres) d'Universit? de Paris (Sorbonne) in Comparative Literature, Cert. in Translation and Teaching of Translation, AUPELF. Dr Sidtha has taught translation for many years at Ramkhamhaeng University, and University of Kasetsart. Back to our home page Read our other translate it columns here. | Comments to Ajaan Sunee at suneec@bangkokpost.co.th | | © The Post Publishing Public Co., Ltd. All rights reserved 2002 Last modified: July 14, 2003 |